Jak wypełnić deklarację PCC-3 przy zakupie mieszkania?

Przy zakupie mieszkania PCC-3 najczęściej dotyczy nie samej sprzedaży, lecz ustanowienia hipoteki na rzecz banku. Jeśli oświadczenie o ustanowieniu hipoteki podpisujesz poza aktem notarialnym, musisz samodzielnie złożyć deklarację i zapłacić zwykle 19 zł w ciągu 14 dni od dnia podpisania tego oświadczenia.

Kiedy PCC-3 składa kupujący mieszkanie?

Podatek od zakupu mieszkania i podatek od ustanowienia hipoteki to dwie różne czynności. Przy zakupie lokalu na rynku wtórnym podatek PCC od umowy sprzedaży pobiera zazwyczaj notariusz. Kupujący nie składa wtedy samodzielnie PCC-3 dotyczącego sprzedaży.

Osobny obowiązek może powstać przy ustanowieniu hipoteki zabezpieczającej kredyt. Jeżeli oświadczenie o ustanowieniu hipoteki nie zostało zawarte w akcie notarialnym, deklarację PCC-3 składa kredytobiorca. Dla hipoteki zabezpieczającej wierzytelność o nieustalonej wysokości podatek wynosi 19 zł. Tak jest najczęściej przy kredytach hipotecznych, gdy dokument mówi o hipotece „do kwoty” określonej przez bank.

Sprawdź więc akt notarialny, oświadczenie o ustanowieniu hipoteki i umowę kredytową. Jeżeli podatek od hipoteki został już pobrany przez notariusza, nie wysyłaj drugiej deklaracji.

Co przygotować przed wypełnieniem deklaracji?

Przed zalogowaniem do e-Urzędu Skarbowego przygotuj dane potrzebne do opisania czynności:

• numer PESEL, a w sytuacjach, w których jest wymagany, także NIP
• numer księgi wieczystej nieruchomości
• oświadczenie o ustanowieniu hipoteki wraz z datą podpisania
• dane banku, numer umowy kredytowej i maksymalną kwotę hipoteki

Właściwy urząd skarbowy ustala się co do zasady według miejsca zamieszkania podatnika, czyli urzędu, z którym rozliczasz podatek dochodowy. Nie decyduje o tym położenie mieszkania.

Jak wypełnić PCC-3 przez e-Urząd Skarbowy?

Elektroniczny formularz prowadzi przez kolejne pola deklaracji. Nazwy przycisków lub układ kreatora mogą się zmieniać, dlatego poszczególne dane wpisuj zgodnie z aktualnym formularzem i dokumentami dotyczącymi hipoteki.

1. Zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego, korzystając z dostępnej metody autoryzacji.
2. Otwórz sekcję e-Deklaracje i wybierz formularz PCC-3.
3. Wpisz identyfikator podatkowy, czyli PESEL albo NIP, oraz wybierz właściwy urząd skarbowy.
4. Zaznacz, że składasz deklarację, a nie korektę wcześniej wysłanego dokumentu.
5. Wprowadź datę dokonania czynności cywilnoprawnej.
6. W danych podatnika wybierz osobę fizyczną i uzupełnij lub sprawdź adres zamieszkania.
7. W części dotyczącej przedmiotu opodatkowania wskaż umowę i opisz ustanowienie hipoteki.
8. Wybierz ustanowienie hipoteki zabezpieczającej wierzytelność o wysokości nieustalonej.
9. Sprawdź naliczony podatek, zaakceptuj pouczenia i wyślij deklarację.
10. Pobierz i zachowaj urzędowe poświadczenie odbioru, a następnie zapłać podatek na rachunek właściwego urzędu.

W opisie czynności możesz użyć informacji wynikających z oświadczenia i wniosku wieczystoksięgowego, na przykład: „ustanowienie hipoteki umownej do kwoty … na rzecz banku …, tytułem zabezpieczenia kredytu z umowy nr …, księga wieczysta nr …”. Nie przepisuj danych z pamięci. Najbezpieczniej skopiować je z dokumentów bankowych.

Uwaga na datę czynności. W deklaracji wpisujesz dzień podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, a nie dzień wypełnienia PCC-3, wysłania formularza ani złożenia wniosku o wpis hipoteki w sądzie. Od tej daty liczysz 14 dni na złożenie deklaracji i zapłatę podatku.

Co zmienia współwłasność mieszkania?

Jeżeli hipotekę ustanawia kilku właścicieli nieruchomości, jeden z nich składa główną deklarację PCC-3. Każdy kolejny współwłaściciel składa załącznik PCC-3/A. Załącznik zawiera dane dodatkowego podatnika oraz informacje pozwalające powiązać go z deklaracją główną.

Każdy współwłaściciel powinien użyć własnego konta w e-Urzędzie Skarbowym. W PCC-3/A należy podać tę samą datę ustanowienia hipoteki i ten sam urząd skarbowy co w deklaracji głównej. Sam fakt bycia dodatkowym kredytobiorcą nie przesądza jeszcze o obowiązku złożenia PCC-3/A. Znaczenie ma to, czy dana osoba jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości obciążanej hipoteką.

Przed wysłaniem dokumentów sprawdź:

• PESEL lub NIP podatnika
• datę podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki
• kwotę podatku, zwykle 19 zł
• numer księgi wieczystej i dane banku
• liczbę załączników PCC-3/A, jeśli nieruchomość ma kilku właścicieli

Termin zapłaty i spóźniona deklaracja

Na złożenie PCC-3 i zapłatę podatku masz 14 dni od dnia podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki. Wysłanie deklaracji nie zastępuje przelewu. Podatek trzeba wpłacić osobno na rachunek właściwego urzędu skarbowego, korzystając z aktualnych danych rachunku.

Jeśli termin już minął, nie odkładaj sprawy. Złóż deklarację, zapłać zaległy podatek wraz z ewentualnymi odsetkami i rozważ złożenie czynnego żalu. To zawiadomienie o naruszeniu obowiązku podatkowego, które może ograniczyć ryzyko odpowiedzialności karnej skarbowej. Jego skuteczność zależy od spełnienia warunków przewidzianych w przepisach, dlatego przy większych wątpliwościach skonsultuj sprawę z doradcą podatkowym.

Najczęstszy błąd polega na wpisaniu daty wysłania formularza zamiast daty podpisania oświadczenia o ustanowieniu hipoteki. Po sprawdzeniu tej daty, danych banku, numeru księgi wieczystej i płatności 19 zł procedura zwykle kończy się na wysłaniu PCC-3 oraz zachowaniu urzędowego poświadczenia odbioru.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W razie wątpliwości dotyczących konkretnej czynności lub przekroczenia terminu skonsultuj się z doradcą podatkowym albo właściwym urzędem skarbowym.