Jak zgłosić zakup mieszkania do urzędu skarbowego?
W większości przypadków nie musisz osobiście zgłaszać zakupu mieszkania w urzędzie skarbowym. Przy zakupie na rynku wtórnym podatek PCC oblicza, pobiera i przekazuje do urzędu notariusz. Twój podstawowy obowiązek to złożenie formularza IN-1 w urzędzie gminy lub miasta w ciągu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego.
Co po zakupie mieszkania trzeba zrobić samodzielnie?
Najczęstszy błąd polega na myleniu urzędu skarbowego z urzędem gminy. Formularz IN-1, czyli „Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych”, składa się w gminie lub mieście właściwym dla położenia mieszkania, a nie według miejsca zamieszkania.
Dotyczy to zarówno mieszkania kupionego od dewelopera, jak i lokalu z rynku wtórnego. Formularz można zwykle złożyć osobiście, pocztą albo elektronicznie, jeśli dana gmina udostępnia taką możliwość. Na jego podstawie gmina ustali podatek od nieruchomości i prześle decyzję z wysokością należności.
Formalności po zakupie – kolejność działań
Po podpisaniu aktu notarialnego uporządkuj sprawy w następującej kolejności:
- Notariusz – sprawdź, czy pobrał PCC i zgłosił czynności, które obejmuje akt notarialny.
- Urząd gminy lub miasta – złóż formularz IN-1 w terminie 14 dni.
- Sąd rejonowy – dopilnuj wpisu prawa własności do księgi wieczystej albo założenia księgi, jeśli lokal jej nie ma.
- Zarządca lub wspólnota mieszkaniowa – przekaż dane nowego właściciela i ustal zasady rozliczania opłat.
- Dostawcy mediów – przepisz liczniki albo zawrzyj nowe umowy, zależnie od rodzaju transakcji i budynku.
Do zarządcy zwykle przydadzą się akt notarialny, dokument tożsamości i protokół zdawczo-odbiorczy. Przy przepisywaniu prądu lub gazu dostawca może poprosić także o stan licznika oraz dane techniczne lokalu.
Jeżeli zakup był finansowany kredytem, sprawdź, kto składa wniosek o wpis hipoteki. Może zrobić to notariusz albo nabywca na formularzu KW-WPIS. Samodzielne ustanowienie hipoteki może wiązać się również z obowiązkiem złożenia formularza PCC-3 i zapłaty podatku w ciągu 14 dni od złożenia oświadczenia o jej ustanowieniu.
Rynek pierwotny a wtórny – jakie są różnice?
| Obowiązek | Rynek pierwotny | Rynek wtórny |
|---|---|---|
| PCC od zakupu | Zwykle nie występuje, ponieważ transakcja jest objęta VAT. | Zwykle wynosi 2% wartości rynkowej, a podatek rozlicza notariusz. |
| VAT | Jest uwzględniony w cenie dewelopera, który rozlicza go według zasad dotyczących transakcji. | Nie występuje jako podatek rozliczany przez osobę kupującą lokal od osoby prywatnej. Przy zakupie od przedsiębiorcy trzeba sprawdzić sposób opodatkowania transakcji. |
| Formularz IN-1 | Trzeba złożyć w gminie lub mieście w ciągu 14 dni. | Trzeba złożyć w gminie lub mieście w ciągu 14 dni. |
| Media | Często zawiera się nowe umowy z dostawcami i podaje stany liczników z protokołu. | Najczęściej przepisuje się istniejące umowy i liczniki na nowego właściciela. |
Na rynku wtórnym PCC może nie wystąpić także w innych sytuacjach, na przykład gdy sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT albo gdy nabywca spełnia warunki ustawowego zwolnienia dotyczącego pierwszego mieszkania. O tym, czy zwolnienie ma zastosowanie, warto upewnić się przed podpisaniem aktu.
Co grozi za spóźnienie?
Termin 14 dni na złożenie IN-1 ma znaczenie, ponieważ brak informacji może utrudnić ustalenie podatku od nieruchomości. Niedopełnienie obowiązków podatkowych może prowadzić do odsetek od zaległości, a w określonych przypadkach także do odpowiedzialności na podstawie Kodeksu karnego skarbowego i grzywny. Wysokość lokalnego podatku zależy od uchwały gminy, dlatego nie należy wyliczać go wyłącznie na podstawie stawek z innego miasta.
Jeśli termin już minął, złóż formularz możliwie szybko i skontaktuj się z właściwym urzędem. Przy zaległości podatkowej mogą mieć zastosowanie odsetki, a sposób naprawienia uchybienia zależy od konkretnej sytuacji.
Źródło pieniędzy i hipoteka
Urząd skarbowy może poprosić o wyjaśnienie, skąd pochodziły środki na zakup, zwłaszcza gdy wysokość transakcji nie odpowiada deklarowanym dochodom. Zachowaj więc umowę kredytu, potwierdzenia przelewów, wyciągi bankowe oraz dokumenty dotyczące darowizny lub pożyczki.
Jeżeli pieniądze przekazał członek rodziny, obowiązek może dotyczyć nie samego zakupu mieszkania, lecz darowizny. W przypadku spełnienia warunków zwolnienia trzeba ją zgłosić na formularzu SD-Z2 w terminie właściwym dla tego świadczenia. Brak dokumentów może utrudnić wykazanie legalnego pochodzenia środków.
Przy zakupie na kredyt sam kredyt nie wymaga osobnego zgłaszania jako zakup mieszkania. Inaczej może być z hipoteką. Jeżeli nie rozliczył jej notariusz, sprawdź w dokumentach kredytowych, czy musisz sam złożyć PCC-3 i zapłacić podatek od ustanowienia zabezpieczenia.
Najważniejsze działanie po zakupie to złożenie IN-1 w gminie lub mieście w ciągu 14 dni. Do urzędu skarbowego nie musisz iść osobiście, jeśli PCC od zakupu zostało prawidłowo pobrane i rozliczone przez notariusza.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. W przypadku zakupu finansowanego darowizną, nietypowego opodatkowania transakcji lub samodzielnego ustanawiania hipoteki skonsultuj dokumenty z notariuszem albo doradcą podatkowym.
